Ex Antverpia Lux? De Conventu Quodam Didascalico Refert Christianus Laes

Scrip­sit Chris­tianus Laes, pro­fes­sor Uni­ver­si­tatis Antver­pi­en­sis, cuius venia hic editur.

Die undec­i­mo men­sis Feb­ru­arii anni 2017, cum nives regionem Flan­dri­cam leviter tange­bant, annu­us con­ven­tus mag­istro­rum lin­guarum clas­si­carum lares suos migrav­it. Mod­er­a­tores enim locum con­sue­tum in stu­dio­rum uni­ver­si­tate Lovanien­si mutaver­ant pro cam­po stu­dio­rum uni­ver­si­tatis Antver­pi­en­sis ut par­ticipes per totum diem non solum acroases audirent de lin­gua Lati­na nec­non Græ­ca vivo more trac­tan­dis, sed eti­am ut experiren­tur quo­mo­do ipsi tales vias ad bon­um effec­tum adhiberent.

En ordo rerum agen­darum, vel potius per­ac­tarum. Inter ora­tores non minus quam tres pro­fes­sores aca­d­e­mi­ci atque una lec­trix lin­guæ Lat­inæ in insti­tu­to altio­rum stu­dio­rum quod dic­i­tur. Inter audi­tores pro­festrix quæ res didas­calis­cas trac­tat per­ti­nentes ad lin­guas clas­si­cas stu­dio­rum in uni­ver­si­tate Gan­dav­en­si, nec­non duo inspec­tores schol­arum catholi­carum. A propos­i­to ipso acad­e­mia non vide­batur abhor­rere! Insu­per – et maioris certe momen­ti – plus quam sep­tu­ag­in­ta ader­ant mag­istri, et iuniores et seniores, qui ‘rem novam’ experiri cupiebant eaque de re mul­tum se esse gav­i­sos postea confirmabant.

Tractabat Anto­nius [=Toon] Van Houdt, pro­fes­sor Lovanien­sis, exem­pla col­lo­qui­o­rum Lati­no­rum quæ iam inde ab antiq­ui­tate exs­tant, (1) quo­rumque exem­pla imi­tati eti­am mag­istri hodierni metho­do illa uti atque frui possint quæ inte­grum quod­dam respon­sum apud dis­cip­u­los provo­cet [=Total Phys­i­cal Response]. Quod argu­men­tum exem­plis iucundis iisque utilis­simis illustravit.

Chris­tianus [=Chris­t­ian] Laes, pro­fes­sor Antver­pi­en­sis, his­to­ri­am methodo­r­um illarum ‘activæ’ quæ dicun­tur inde a sæcu­lo unde­vices­i­mo adum­brav­it, posteaque tres vias est com­men­ta­tus; metho­d­um scil­icet quæ ad tex­tus leg­en­dos per­tinet, viam quan­dam medi­am in qua ‘metho­di vivæ’ proposi­tis magis usi­tatis inter­mis­cen­tur, metho­d­os eti­am illas immer­sio­n­is in quibus lin­guæ clas­sicæ per se illus­tran­tur, nullis fere ambag­ibus aliarum lin­guarum admissis.

Pro­fes­sor Rem­co Reg­tu­it Gronin­gen­sis locu­tus est de incep­to suo quo fac­tum est ut tirones in stu­dio­rum uni­ver­si­tate fun­da­men­ta lin­guæ Lat­inæ acquir­erent metho­do Oer­ber­giana nixi.

Christi­na [=Kristien] Hul­staert librum, metho­d­um nec­non situm inter­re­tialem pro­po­suit, cuius finis est ut dis­cip­uli ordi­ni ver­bo­rum, struc­turis ut ita dicam subi­a­cen­tibus sen­ten­tiarum Lati­narum ab ipso incunab­u­lo, imag­inibus atque col­is com­ma­tisve usi, assue­fi­ant, quo fit ut scrip­ta Lati­na potius legant atque evolvant quam sum­ma cum dif­fi­cul­tate ver­tant. (2)

Pran­dio sump­to, res ipsæ erant expe­riendæ. Mag­istri, in duos greges divisi, invita­ban­tur ut exem­pla audirent atque spectar­ent, nec­non ipsi res temptar­ent quæ specta­bant ad lin­guam Lati­nam, ad loque­lam Græ­cam atque ad metho­d­um leg­en­di. Quam metho­d­um ipsa optime præsen­tavit Christi­na Hul­staert, cum sem­i­nar­ia Latini­tatis atque Græc­i­tatis vivæ mirum in mod­um moderati sunt Cas­par [=Casper] Por­ton atque Sietse Ven­e­ma illius insti­tu­ti Addis­co cuius ope nunc plu­ra aux­il­ia præs­to sunt mag­istris vivo modo docere cupientibus.

Ex par­vo con­viv­io postea habito nec­non ex epis­tulis accep­tis bene apparet hunc con­ven­tum par­tic­i­pan­tibus omn­i­mo­do placuisse. Liben­ter ergo addam con­clu­siones has. Mag­istros Flan­dros usum atque loque­lam lin­guarum clas­si­carum in docen­do plerumque despicere a ver­i­tate dis­tat. Proposi­tum econ­tra eis arrid­ere vide­tur, dum­mo­do hæ metho­di ‘vivæ’ quæ dicun­tur id respi­ciant ut dis­cip­uli melius atque celerius scrip­tis antiquis fru­an­tur. Nobis opus non est lin­guam Lati­nam ut novam quan­dam lin­guam Esper­an­ti­cam dis­cip­ulis pro­ponere, nos­trisque prælec­tion­ibus metho­d­os lin­guarum ver­nac­u­larum omni­no imi­tari. Tale proposi­tum non modo fun­da­men­to eget, sed eti­am per­icu­lum con­flat ne id quod intendimus in insti­tu­tione nos­tra, human­i­tatem dico atque inti­mam cog­ni­tionem auc­to­rum atque scrip­to­rum pristi­no­rum, obliv­ioni detur. Ceterum, tales mag­istros hoc in incep­to ali­quatenus hæsitare, facile intel­legimus: eis sæpe deest con­sue­tu­do loquen­di, oportet illos ali­is col­legis per­suadere ne totum incep­tum in schola incas­sum fiat, omni­no car­ent aux­ili­is offi­cial­ibus – ex stu­dio­rum uni­ver­si­tat­i­bus atque ex guber­na­toribus qui spec­tant ad insti­tu­tionem – quibus proposi­tum ad bon­um effec­tum duc­ere possint.

Utut id est, mihi per­sua­sum est spem non esse depo­nen­dam. Eis quibus lin­guas clas­si­cas vivo modo docere est cor­di, nunc tem­po­ris exs­tant fac­ul­tates quæ ante trig­in­ta annos omni­no erant ignotæ. Flo­rent adhuc cir­culi Lati­ni nec­non sem­i­nar­ia Lati­na, homines mul­to facil­ius per rete mun­danum inter se coni­un­gun­tur. Ante trig­in­ta fere annos, Andreas Fritsch lucu­len­ter demon­strav­it quo­mo­do via quæ­dam media, id est usus lin­guæ Lat­inæ atque exerci­tia in prælec­tion­ibus magis usi­tatis, dis­cip­u­los pede­temp­tim ad medul­lam ipsius lin­guæ duc­ere possint. (3) Tunc tem­po­ris Fritsch vix prævidere potu­it res­ur­rec­tionem illius metho­di Oer­ber­gianæ, quæ nunc mag­istris totius fere orbis ter­rarum qua­si the­saurum pate­fecit quo lin­guam Lati­nam pen­i­tius explo­rar­ent. (4) Certe, et illud “con­tra tor­rentem brac­chia col­ligere” (Iuv., Sat. 4.89–90) valet et valebit pro illis mag­istris qui hanc viam sunt secu­turi. Sed placet eti­am hoc in incep­to non esse soli, unde fit ut hic con­ven­tus Antver­pi­en­sis non tan­tum occa­sio fuer­it iucun­da, sed for­t­asse eti­am ini­tium atque spes nova.

Post­scrip­tum: Ceterum, omnes acroases huius con­ven­tus Ned­er­landice divul­gabun­tur in com­men­tari­is qui sunt Kleio. Tijd­schrift voor oude tal­en en antieke cul­tu­ur (2017)

(1) Ecce tres lib­ri mir­i­fi­ci qui eti­am spec­tant ad illos qui nunc Latini­tatem vivam col­ere velint: E. DIck­ey, The Col­lo­quia of the Hermeneu­ma­ta Pseu­do­dositheana. 2 vol. (Cantab­rigiæ, 2012–2015); E. Dick­ey, Learn­ing Latin the Ancient Way. Latin Text­books from the Ancient World (Cantab­rigiæ, 2016); E. Dick­ey, Learn Latin from the Romans. A Com­plete Intro­duc­to­ry Course Using Text­books from the Roman Empire (Cantab­rigiæ, 2017).

(2) K. Hul­staert, Lati­jn: lezen zien begri­jpen. De posi­tionele meth­ode in de klas (Gan­davi, 2016). Vide eti­am https:.

(3) A. Fritsch, Latein­sprechen im Unter­richt. Geschichte — Prob­leme — Möglichkeit­en (Bam­berg, 1990).

(4) Qua in re, imprim­is meri­ta illius Acad­e­miæ Vivarii Novi atque Aloysii [=Lui­gi] Miraglia sunt enumeranda.

Videte “cat­a­lo­gus” et “col­lo­quia scholas­ti­ca”. Optime col­le­git insti­tu­tum illud Addis­co omnes Cir­cu­los Lati­nos, quin eti­am mag­istris Batavis atque Flan­dris præ­bet libros hos. Ceterum, his in col­lec­tion­ibus varia eti­am pro­po­nun­tur quæ spec­tant and lin­guam Græ­cam antiquam.