Practice your Latin

Ad Museum Artium Bostoniense

This article has been reviewed in accordance with our editorial policy.

Quae sint opera mira quae illo museo Bostonien­si con­di­ta ser­van­tur? Quid mon­stri sine facie aed­i­fi­ci­um cus­todit? Quis se ad Sphin­gem con­sulen­di causa con­tulit? Haec et alia mul­ta hodie agemus.

Medio mense Iunio trans Oceanum, Bosto­ni­am in Civ­i­tates Foed­er­atas, me con­tuli, ubi in scho­lis aes­tivis per septem dies Latine docerem. Tem­pus ibi perquam iucun­dum exegi–quisquis scho­lis aes­tivis lin­guae Lati­nae vivae inter­fuit vel dis­cip­u­lus vel mag­is­ter, probe scit quam suave sit hoc studi­um lit­ter­arum Lati­narum lin­guaeque Lati­nae Latine cum ali­is com­mune habere.

Cum autem illa sep­ti­mana ad finem verg­eret, et tem­pus esset ani­mos dis­cip­u­lo­rum relaxare, in ipsam urbem Bosto­ni­am iter fec­imus, ut Iacobo Dobr­eff mystagogo—qui idem scho­lis praeerat—Museum Artium Bostoniense lus­traremus. Libet autem hodie pau­cu­la de hoc itinere deque operibus quae muse­um illud praeclarum visen­da habet ver­ba facere.

Itur In Urbem

Cum ipsae scholae aes­ti­vae in oppi­do cui nomen Bridge­wa­ter agerentur—quod ab urbe ali­quan­tu­lum aberat—opus erat tramine, ut Bosto­ni­am ire­mus. Feliciter autem accid­it quod in prox­i­mo erat sta­tio ad quam tram­i­na magna con­stan­tia consistebant—mi cred­ite, vel media nocte et eo serius ulu­lan­tia tram­i­na e cubicu­lo exaudiebam, quod cubicu­lum spectabat traminum orbitas (sic non inepte dici pos­sunt ves­ti­gia quibus insis­ten­tia tram­i­na procedunt). 

Con­sti­tu­tum est autem hora dec­i­ma ante meri­diem tramine profi­cis­ci; quod ubi celeri, ut ita dicam, gradu acces­sit, con­sti­tit, alacres conscendimus.

Paulo post aliq­uid inopinati accid­it: nam min­is­ter tramin­is, qui tesseras nobis com­mod­um ven­dider­at, pro­nun­ti­av­it vires tra­men defi­cere, nobisque duas dari optiones, aut for­tu­nam experiri et sic per­i­cli­tari ne, si forte inter duas sta­tiones tra­men con­sti­tis­set, ambu­lan­dum esset, aut maturius descen­dere de tramine ut sub­ter­ra­neo tramine reliqu­um iter con­fi­cere­mus. Libuit mihi for­tu­nam temptare, non ceteris.

Descendimus igi­tur una et, cum Aeneae sim­i­les per cunicu­los sub­ter­ra­ne­os diu erravis­se­mus, Ital­iam nos­tram tan­dem attin­gere licuit. 

Caput Sine Facie

Calor erat, immo quid dico? aes­tus erat cum ad ipsos musei fores tes­tudi­neo gradu acced­ere­mus. Tum vero oculis sur­sum latis mirum signum lapi­deum sine facie se con­spicien­dum obstulit cuius de mirabili fato plu­ra infra. Hoc signum nihil ver­i­ti gres­sum intro fortes tulimus.

Artium Propugnatrix

Cum introi­tum, id est pretium intran­di, solvis­se­mus, gradu conci­ta­to ad scalas quae sur­sum ad opera immor­talia duce­bant, ivimus. Gradibus super­atis in con­clave mag­num atque rotun­dum ven­imus cuius tec­tum for­ni­ca­tum erat.

Scalas ascen­dendibus tab­u­la in tec­to pic­ta se offert qua effin­gi viden­tur quat­tuor homines; dili­gen­tius vero intuen­tibus non tam esse homines quam sculp­turam, pic­turam, archi­tec­turam, tres denique illas artes patet.

Intuem­i­ni, quae­so, imag­inem infra posi­tam ut illas videatis. Iam vero non sunt solae. Adsunt enim duo alii homines. Qui tan­dem? In sum­ma atque sin­is­tra parte vir vehe­mens fal­cem fer­ens et ictum in artes mis­eras diri­gens con­spic­i­tur. Est autem Chronos, vel tem­pus ipsum quod rerum tam edax est.

Artes vero de medio non tol­lun­tur nam inter­ven­it Min­er­va,  prop­ug­na­trix for­tis­si­ma artium, quae Cronon defendit, hoc est, artes clipeo suo ab eo pro­te­git. Audea­musne igi­tur muse­um vocare vic­ar­i­um ter­restrem Minervae?

Sphinx

Per musei andrones modo pror­sus modo sin­istror­sum modo deor­sum duc­ti a Iacobo Dobreff–amico doc­tis­si­mo eodemque mys­t­a­gogo, qui nobis de tab­u­lis mul­ta eaque doc­ta atque iucun­da narrabat–ad tab­u­lam mihi maxime iucun­dam venimus.

Vari­arum ambage viarum, ut ait poeta, quae ani­mum vel The­sei, filo Ari­ad­nae muni­ti, fregis­sent, in parvum andronem ven­imus;  tum, simul ac sin­istror­sum paulum con­ces­simus, nobis sus­pici­en­tibus se obtulit tab­u­la pic­ta perquam pul­chra atque gravis qua effin­gi­tur homo qui ad gen­ua accid­it ad pedes Sphin­gis ut cum ea loqueretur. 

Prac­tice your Latin with week­ly Latin videos

In our com­mu­ni­ty, you get access to:

  • Video lessons in Latin every week
  • Easy Latin sto­ries with translations
  • Q & A pod­cast about learn­ing Latin we pub­lish new video lessons every week

Iter Periculis Obnoxium

Hunc sphin­gem et hominem genubus nix­um pig­men­tis et pan­no, vin­culis pic­tori­is, vinx­it Eli­hu Ved­der, pic­tor Amer­i­canus aetatis anno vices­i­mo septimo.

Licet hac tab­u­la pic­ta prodi­giosa Aegyp­tum, illam ter­ram long­in­quam, effin­gat, ipse vero eo se non­dum con­tuler­at eo tem­pore quo hanc pinxit. 

In tab­u­la ipsa pere­gri­nus, pan­nis obsi­tus, qui ad gen­ua coram Sphinge accid­it, vide­tur longum atque moles­tum iter per loca invia con­fe­cisse ut gravia respon­sa a Sphinge acciperet. Nos autem qua­si extrin­se­cus per fen­es­tram spec­tantes fugit quid respon­si deder­it Sphinx.

ELIHU VEDDER, HOMO QUI SPHINGEM INTERROGAT.

Hic autem pere­gri­nus non vide­tur primus hoc con­sil­i­um cepisse ut Sphin­gem adi­ret, nam in absce­den­tibus tab­u­lae (i.e. in ea tab­u­lae pic­tae parte quae longius abest et a spec­tan­tibus qua­si abscedere vel abire vide­tur.) cern­imus cal­vam for­t­asse alterius pere­gri­ni qui, non dis­sim­ili spe respon­si adduc­tus, se in viam ad Sphin­gem ded­er­at. Quod vero petiv­it, inde secum domum ferre non vide­tur potuisse. Hic vero vita defunc­tus prae­sen­tem pere­grinum nunc qua­si mutus spectat. 

Si cir­cum Sphin­gem ocu­los sus­tu­leri­tis, colum­nas col­lap­sas atque hare­na ex parte sepul­tas videb­itis. Ved­der pic­tor ipse memo­ri­ae pro­did­it se hac tab­u­la pic­ta illud voluisse osten­dere quam des­per­a­ta condi­cio humana esset, cum tam obnox­ia esset nutui naturae.

Hac spec­ta­ta aliam tab­u­lam pic­tam non minus prodi­giosam, quae licet minus invitet ad cog­i­tan­dum quam ad timen­dum, tamen cum magna volup­tate vidimus.

Balaena

Hanc autem pinx­it Johannes Sin­gle­to­nius Copleius (John Sin­gle­ton Cop­ley) anno MDCCLXXVIII, qua effin­gun­tur nau­tae in scapha con­tra canem mar­inum, belu­am hor­ren­dam, strenue pug­nantes. Sed nau­tae non sunt soli, adest enim puer.

Hic puer quat­tuordec­im anno­rum, Brook Wat­son, cum scapha una cum ali­is nautis prope por­tum Havan­nae anno MDCCXXXXIX vehere­tur, calami­tatem pas­sus est:

Aspicite, quae­so, crus pueri in aqua con­tra belu­am pug­nan­tis: iam impe­tus fac­tus est, iam grave vul­nus accepit.

Sed nautis for­titer repug­nan­tibus, suc­cur­ren­tibus, hamo impe­tum in belu­am faci­en­tibus, puer e tan­to per­icu­lo ex ipsius mor­tis fau­cibus erep­tus est, cum imam cruris partem amisisset. 

Idem autem pros­pera for­tu­na usus eva­sit dives qui, cum adole­vis­set, illam calami­tatem pin­gen­dam locav­it pic­tori Johan­ni Sin­gle­to­nio Copleio qui hoc omi­nosum atque prodi­gio­sum spec­tac­u­lum tan­ta arte fecit.

Qui dili­gen­ter tab­u­lam pic­tam intu­i­tus erit, ali­ud per­icu­lum post nau­tas videb­it. Videtisne?

His duabus grav­ibus atque tristibus fab­u­lis spec­tatis ven­imus ad maio­ra, antiquio­ra, diviniora. 

Iuno

Hoc sim­u­lacrum quo effin­gi­tur Iuno dea—id quod homines doc­ti ex diade­mate collegerunt—tredecim pedum et tri­um et decem mil­i­um librarum, est sim­u­lacrum antiqu­um quod max­i­mum in musei­is Amer­i­ca­n­is servatur.

Licet dea Romana sit inte­gra, tamen non eius­dem aetatis sunt omnia eius membra–ecce autem cen­to div­i­nus! Eten­im cor­pus pri­mi sae­culi ante Chris­tum natum et caput cum diade­mate secun­di sae­culi post Chris­tum natum fac­tum est. Nasus et os div­inum saecu­lo prae­sen­ti refec­ta sunt. 

Cum illud esse mirum for­t­asse videa­tur quod hoc tan­tum sim­u­lacrum tam longum fecit iter ex ea ter­ra ubi natum est, non alienum vide­tur hic fab­u­lam eius itiner­is bre­viter perstringere. 

Longa Via Est Roma

Hoc sim­u­lacrum mar­moreum, antiquis tem­po­ribus Romae fic­tum, in solo nati­vo usque ad exi­tum sae­culi undevicesimi–hoc est amplius duo mil­ia annorum–institit. Illo enim tem­pore muli­er Amer­i­cana hanc deam, a famil­ia Ita­la emp­tam, in Ameri­cam domum suam asportan­dam curavit.

Sic Iuno dea orna­men­to fuit hor­to illius famil­i­ae usque ad annum MMXI quo a Museo Artium Mas­sacus­se­tano emp­tum est. 

Aditus Difficilior

Cum sim­u­lacrum esset tantum–circiter tre­dec­im pedum vel quat­truor metrorum–nonne illud mirami­ni in muse­um omni­no infer­ri potuisse? Non temere hoc mirami­ni! Eten­im dea maior erat quam quae, quan­ta qui­dem id tem­po­ris erat, per introi­tum prin­ci­palem infer­ri posset.

Quid ergo? Quid egerunt? Quo confugerunt? Ad artes mag­i­cas? Ad mac­tan­das capras? Nihil minus.

Capite autem abscis­so et foramine per cor­pus fac­to fis­tu­lam metal­li­cam inseruerunt quo ipsa sta­bilire­tur. Deinde in altum tol­lenone­sub­la­ta, et per fen­es­tram tec­ti demis­sa, tan­dem domum suam prae­sen­tem intrav­it dea. 

Ad pedes huius Iuno­n­is stare et excle­sam admi­rari ampli­tudinem moveat ani­mum vel ferreo homini.

Romana 

A Iunone, dea admirabili, ad con­clave itum est quo pluri­ma Romana serv­a­ban­tur, cum alia tum hoc labrum secun­di sae­culi post Chr. Nat. quod deo recli­nan­ti ornatur. 

Mirum quan­tum hoc sim­u­lacro delec­tor quo effin­gi­tur deus bar­ba­tus flu­min­is Nili, capil­lo lau­rea redim­i­to. Si dili­gen­tius atten­deri­tis, et acribus oculis sitis, for­t­asse videb­itis hunc deum cubito sin­istro inni­ti cor­pori sphin­gis cui caput deest.

Praeterea, utrimque con­spici­un­tur qua­si aedic­u­lae vel loculi ubi olim mino­ra sim­u­lacra deum recli­nan­tem comi­tan­tia fuisse sus­pi­cari licet. Hoc ali­isque mul­tis sta­tu­is inspec­tis oculi sua sponte trac­ti sunt ad pari­etes qui vestieban­tur mir­i­fi­cis operibus quibus ocu­los diu pavi. 

Parietes

Hac tab­u­la tec­torii pri­mo saecu­lo post Chris­tum natum fac­ta effin­gun­tur, inter alia, in cam­po nigro ver­santes tres bes­ti­ae quarum pri­ma, in sum­mo pic­ta, est avis, altera, quae supra tec­tum lacunare con­spic­i­tur, est leop­ar­dus; ulti­ma autem neque vero min­i­ma bes­tia medi­um ante colum­nas Ion­i­cas intuen­tibus apparebit: gryps.

Hoc tec­to­ri­um effos­sum est anno MDCCCCI/II in vil­la non longe ab urbe Pom­pei­is sita. Quam tab­u­lam con­tem­plans facere non pos­sum quin con­er ante ocu­los mihi pro­ponere hanc tab­u­lam cum pri­mum pic­ta esset, quales eius col­ores esse oportuit!

Pulchra Atque Falsa Opinio 

Cum tot tamque mirabilibus operibus alio alio magis visu dig­no refec­ti atque delec­tati esse­mus, et musas bene valere iusis­se­mus, foras egres­si sumus.

Qui est memo­ria bona, et bene ini­tium huius sym­bo­l­ae mem­i­nit, iam rogabit quid­nam de sim­u­lacro prodi­gioso dicere vellem quod supra memoravi.

Lau­do memo­ri­am tenacem et diligentiam!

Ut igi­tur por­ta foras ven­imus, con­ver­si bus­tum introi­tui insi­d­en­tem con­spex­imus cui nul­la erant oris lin­ea­men­ta. Quid hoc sibi vellet?

Audi­vi illud sig­nifi­care artes numquam per­fec­tas esse sed usque fieri. Quae res licet for­t­asse pul­chra sit, tamen a vero longe abest.

Veri Inquisitio Atque Investigatio

In patri­am rever­sus cum de sig­ni­fi­ca­tione huius sig­ni mecum cog­i­tassem, decrevi epis­tu­lam mit­tere ad musei cura­tores ut rem omnem pen­i­tus cognoscerem.

Pau­cis abhinc diebus respon­sum opin­ione longius accepi, quod in pau­ca sic con­fer­am: Archi­tec­tus aed­i­ficii voluer­at supra fores fieri signum Iuno­n­is flam­mis cir­cum­datae, quod negotium effin­gen­di cum arti­fi­ci datum esset eiusque pro­plas­ma gyp­se­um­mi­nus placuis­set iis qui museo praeer­ant, res in ali­ud tem­pus dila­ta est. Tan­tum autem tem­pus inter­ven­it ut res in obliv­ionem vener­it, ut fere fit, et homines stu­diosi coeperint fin­gere causas cur signum esset tale.

Nihil ali­ud igi­tur haec Iuno infec­ta sig­ni­fi­cat nisi pri­mum pro­plas­man­on placuisse neque ali­ud postea fac­tum esse.

Estne pro­pri­um homin­is lacu­nas sem­per implere velle? 

Daniel Pettersson

Daniel Pettersson

Teacher and author Daniel Pettersson, M.A., is co-founder of Latinitium and is currently teaching Latin at Stockholm University, where he is also working on his Ph.D. dissertation on Humanist Colloquia. Daniel believes in the importance of Latin literature in the modern world and that you can teach yourself Latin with the right motivation, method, and material.
Written by Daniel Pettersson

Written by Daniel Pettersson

Related articles

Four Stories of Alexander the Great | Latin Book Club

Four Stories of Alexander the Great | Latin Book Club

Short introduction to the legends of Alexander the Great Alexander the Great was subject to an enormous amount ...
Rare and Ancient Latin words

Rare and Ancient Latin words

Latin is an old language, a very old language. Today we might think of it as one language, frozen in time. ...
Latin Audio Archive

Latin Audio Archive

To truly master reading Latin you have to develop good listening comprehension skills. To help you with this, we ...